Deze zomer ving ik een gesprek op bij de groenteboer op de Nieuwmarkt. Een Japanse toerist vroeg bij het maken van foto’s voor de derde keer ‘what is this?’. Het derde antwoord van de groenteboer was even kort als krachtig: ‘this is for sale!’. Hij was de vele kijkers, en vooral de vele niet kopers, helemaal zat. Niet alle ondernemers in de buurt profiteren van de vele nieuwe toeristen.
Het toerisme blijft groeien met zo'n 30 tot 40 procent de komende jaren. De vraag is waar we die gaan laten nu hotels bomvol zitten in het hoogseizoen. Voorstanders van meer hotels in het centrum stellen dat elke hotelkamer twee banen oplevert. Dat zal allemaal best. Maar, ik vraag me dan af hoeveel banen bewoners in de binnenstad opleveren. Misschien wel meer banen en vooral betere banen. Maar, die bewoners tellen nog niet mee in de cijfers.
De bankzaken doen we bij de lokale bank. Slager Vincent zit in de buurt. De broodjes komen van de koffiekampioenen van Sugar and Spice of Prins Heerlijk. Mijn baard gaat eens per maand onder het mes van de Cut Throat Barbes op de Warmoesstraat. De nieuwe douche kwam van Schmidt. Af en toe laten we ons heerlijk verwennen bij Bistrot Neuf of Lastage. De wijn komt van Ton op de Binnenbantammerstraat. en, onze nachtelijke kroegentochten zijn berucht. Ik zie daar toch vooral buurtgenoten die er hun geld besteden.
De gemeente weet wel wat de 80.000 centrumbewoners verdienen. Dat is 2,5 tot 3 miljard euro per jaar. De vraag is echter hoeveel ze echt in Amsterdam uitgeven voor hun natje en droogje, hun kleding, de schilder, de loodgieter, de schoonmaker en meer. Met elkaar zorgen ze, en investeren ze, met liefde in de Amsterdamse binnenstad. Helaas ontbreken die cijfers en tellen de bewoners in het beleid economisch beleid van het centrum niet mee. Nog sterker, ze mogen er niets eens over meepraten.
Een snel rondje langs de buren leert dat die 80.000 centrumbewoners zeker zo’n 1 miljard in Amsterdam uitgeven. Daarmee doen die bewoners niet onder voor de toeristen in de binnenstad. En, dat doen ze ook nog eens 12 maanden per jaar bij hardwerkende ondernemers die al jarenlang trouw voor hun klaar staan. Nu nog stopt 60 procent van de horeca en 50 procent van de winkels na een jaar met achterlating van onbetaalde rekeningen. Dat is niet duurzaam. Die trouwe buurtklant is dat wel.
Wat voor economie houden we over als steeds meer woningen worden geannexeerd voor hotelkamers. Het wordt een hele stille binnenstad als in de winter nog maar een derde van de bezoekers komt. Wat voor banen blijven er dan over? Vooral part time banen, tegen minimumloon en met weinig carrière perspectief?
De komende 3 jaar moeten de gemeenteraad en de bestuurscommissie beslissen over nieuwe hotels. Natuurlijk moet daarbij ook het belang van toerisme voor de hele metropoolregio meetellen. Die groei van 30 tot 40 procent biedt kansen. Op de gemeenteraadstafel ligt ook een raadsadres voor het woonruimteneutraal ontwikkelen van die nieuwe hotels dat meer balans biedt.
De ingreep bij de kerstmarkt laat zien dat de gemeenteraad zonder pardon de bestuurscommissie passeert onder het motto: ‘het levert banen op’.
Er is dringend onderzoek nodig naar de waarde van bewoners voor de binnenstad. Anders tellen ze bij de discussies in de gemeenteraad letterlijk niet mee. Het gaat om drie simpele vragen. Wat besteden bewoners in de binnenstad? Wat is hun bijdrage aan ondernemerschap en duurzame werkgelegenheid in de binnenstad? Wat is de waarde van wonen voor de leefbaarheid van de binnenstad?
Natuurlijk kunnen bewoners naar hartelust logées uitnodigen. Misschien nog wat bekenden of toeristen op je huis laten passen als je er zelf niet bent. Ze betalen dan jouw huur ongeveer. Maar gekker moet het niet worden.
De grote uitdaging is om Amsterdam aantrekkelijker te maken voor gewenste, prettige toeristen en onaantrekkelijker voor irritante, luidruchtige en zich misdragende toeristen. Maar hoe doe je dat?